Krijg ik de ICT die ik nodig heb? Check op Architectuur

Het Expertise Centrum (HEC) is een onafhankelijke, deskundige organisatie die de overheid zekerheid verschaft over ICT-vraagstukken in de publieke sector. Vooral gedurende de uitvoering van grote en complexe projecten vragen opdrachtgevers HEC om mee te kijken.

ICT-projecten zijn vaak complex vanwege de combinatie van (politieke) wensen en verwachtingen en de organisatorische en technische beperkingen. In deze constellatie gaat de aandacht veelal uit naar de procesmatige en bedrijfskundige kant van de ontwikkeling van ICT en is het moeilijk om duidelijkheid en zekerheid te krijgen over de inhoudelijke kant van de zaak. Is de architectuur van de (nieuwe) ICT voorziening in orde? Zijn de ontwerpen en op te leveren producten in orde? In het kort: gaan we krijgen we wat we willen?

Om meer zekerheid te krijgen over deze moeilijk grijpbare materie, kan het verstandig zijn om een onafhankelijke buitenstaander de opgeleverde of op te leveren inhoud te laten beoordelen. De aanpak die HEC hierbij hanteert noemen we de architectuurreview.

Wat is een architectuurreview?
Het doel van de architectuurreview is om bij te dragen aan het verhogen van de opgeleverde kwaliteit van producten van ICT projecten en programma’s. In deze review worden architectuur en het ontwerp van ICT producten bijvoorbeeld beoordeeld op:

• het in overeenstemming zijn met stakeholder re¬quire¬ments;
• inpasbaarheid in bestaande ICT en beheervoorzieningen van betrokken organisatie(s);
• maakbaarheid- en haalbaarheid binnen de scope van het project- of programma;
• specificatieniveau voor leveranciers in de markt;
• het voldoen aan e-overheids principes;
• bruikbaarheid voor de eindgebruiker organisatie;

Hiermee krijgt de opdrachtgever:
• Meer duidelijkheid over of een project er inhoudelijk aan toe is om een volgende fase in te gaan.
• Risicosignalering over de kwaliteit van de deliverables van het project in relatie tot haar omgeving;
• Handelingsperspectief ten aanzien van het realiseren of bijstellen van opgeleverde (tussen) producten.

Wij gaan hierbij uit van een combinatie van reviewmethodieken uit de HEC-audit, -contra-expertise en de -adviespraktijk.

Wanneer vindt een architectuurreview plaats?
HEC adviseert om voor de architectuurreview momenten te kiezen waarop het nog mogelijk is om een project bij te sturen. Goede momenten voor een inhoudelijke review zijn:

• Gedurende de visie- en/of architectuurfase van een project, waarin de omgeving en de stakholder requirements een belangrijke rol spelen en de basis wordt gelegd voor de verdere ontwerpfase;
• Gedurende de ontwerp- en/of bouwfase van een project, om de vinger aan de pols te houden;
• Bij oplevering van ontwerpen en van (deel)producten;
• Voorafgaand aan het nemen van grote, veelal onomkeerbare stappen in een project;
• Bij het aangaan van significante verplichtingen (aanbestedingen);
• Bij de oplevering van resultaten aan een beheerorganisatie.

Wat kenmerkt de architectuurreview?
Bij de architectuurreview wordt over de inhoudelijke as gekeken naar producten die de ICT organisatie ontwerpt en oplevert. Dit kan variëren van kortlopende scans, zoals bijvoorbeeld een NORA toets op de architectuur of  een scan op menselijke maat principes, tot uitgebreide inhoudelijke contra-expertise, waarbij een architec¬tuur en bijbehorende ontwerpen uitgebreid worden beoordeeld op maak¬baarheid en het hanteren van de afgesproken ontwikkelmethodieken.

Als referentiekader in de review hanteren wij overeengekomen uitgangspunten, kwaliteitsstandaarden en de jarenlange praktijkervaring van HEC adviseurs.

In alle gevallen kan HEC zowel diepgaand als op bestuurlijk niveau rapporteren.

De architectuurreview wordt gedurende de looptijd van een project vaak enkele malen herhaald, aansluitend bij de fase waarin een project verkeert.

Wie voeren de review uit?
De uitvoering vindt plaats door een vast team van deskundigen die beschikken over actuele kennis van ICT en met ruime ervaring in de publieke sector. Waar nodig wordt het team tijdelijk uitgebreid met specifieke deskundigheid. Zo kunnen er bijvoorbeeld specialisten met specifieke vakkennis op het gebied ICT technologieën of met specialistische domeinkennis worden ingehuurd.

Wat zijn de voordelen?
HEC is in staat om de inhoudelijke kwaliteit van ICT gerelateerde produc¬ten te beoordelen en hierover terug te koppelen naar zowel de ICT organisatie als naar de opdrachtgever, ieder in haar eigen taal. Hiermee krijgt de opdrachtgever meer inzicht in de kwaliteit van op te leveren of opgeleverde (deel)producten en kan gedurende de looptijd van een project bijsturen.

De ervaring leert dat de architectuurreview een krachtig en effectief instrument is om grip te houden op complexe (ICT-) projecten. Zeker, als deze herhaaldelijk wordt toegepast. De kosten van deze inhoudelijke review verdienen zich daardoor meestal terug.

Meer informatie?
Voor vragen of meer informatie over de review kunt u contact opnemen met review@hec.nl of via 070 351 4997.