(verschenen in Virtueel Bestuur, januari 2010)
Blijkbaar kan Europa ons toch beroeren. Een Nederlander als president van Europa. Ons oranjegevoel werd weer eens ouderwets eer aan gedaan, en dat door een politicus die nationaal o zo wordt verguisd.
Bij het schrijven van dit stuk is de uitslag nog niet bekend. Ik raad u echter aan om de triomf of nederlaag zo snel mogelijk te verwerken, zodat u zich vervolgens met frisse blik kan verdiepen in het verdrag dat deze nieuwe toppositie mogelijk heeft gemaakt. Het verdrag van Lissabon zou namelijk wel eens vergaande gevolgen kunnen hebben voor de inrichting van ons nationaal besuur en de wijze waarop straks nationale besluitvorming tot stand komt.
Om er even drie elementen uit te lichten:
- Subsidiariteit: altijd een mooi stokpaardje voor nationale politici om Brussel buiten de deur te houden. Door het verdrag van Lissabon krijgen nationale parlementen straks de mogelijkheid om gele en oranje (op aandringen van Nederland, natuurlijk) kaarten uit te delen aan de Europese Commissie. Bijzonder is dat deze kaarten uitgedeeld moeten worden door een bepaalde meerderheid van de nationale parlementen van de lidstaten. Het slaperige bestaan van Europa binnen de Tweede Kamer is dus voorbij. Niet alleen zal men beter de Nederlandse belangen moeten wegen ten opzichte van Europa, men zal ook meer met andere parlementen moeten overleggen welke kaarten hoe en wanneer worden uitgedeeld.
- Dwangsommen: het verdrag van Lissabon biedt mogelijkheden tot meer bestuurlijke dwang richting lidstaten. Anticiperend daarop heeft minister Ter Horst van BZK een wetsvoorstel ingediend, genaamd NERPE: Naleving Europees Recht door Publieke Entiteiten. Feitelijk behelst dit een verruiming van de bevoegdheden om verhaal te halen bij met name gemeenten en provinciën als het gaat om niet naleving van EU-regels. Dit wetsvoorstel gaat ongetwijfeld tot interessante discussie leiden: wanneer hebben publieke entiteiten EU-regels wel/niet goed geïmplementeerd? Wat als de publieke entiteit het goed heeft gedaan, maar zich heeft gebaseerd op een foute (lees niet tijdige of incorrecte) vertaling van EU-beleid naar nationaal beleid?
- Justitiële samenwerking: Tot nu toe onderdeel van de derde pijler, dus onderwerp van veto-besluitvorming. Door het verdrag wordt straks over dit soort onderwerpen besloten bij gekwalificeerde meerderheid. Dat geeft meer mogelijkheden voor de Europese Commissie om initiatieven te ontplooien. Justitie wordt alom gezien als het groeidomein van de Europese integratie. Werk aan de winkel dus voor alle actoren binnen de sector van Justitie en Veiligheid, die niet bepaald bekend staan om hun affiniteit met de Europese dimensie.
U ziet, het verdrag van Lissabon biedt meer dan alleen een Europese president (formeel is het overigens alleen maar het voorzitterschap van de Europese Raad, en dat voor 2,5 jaar). Verplichte kost dus voor bestuurskundigen!
Reacties
Er is nog niet gereageerd.
Ga naar het blogoverzicht
