
De Rekenkamer heeft recent de uitkomsten gepubliceerd betreffende een onderzoek naar investeringen in ICT bij de overheid. Hierom was gevraagd in een Kamermotie van enige tijd geleden.
Conclusie van de Rekenkamer is dat de bedragen die werden genoemd niet kloppen. In de publieke discussie ging het om miljarden Euro’s verspilling. Op basis van CBS cijfers concludeert de Rekenkamer dat de Rijksoverheid in totaal niet eens zoveel uitgeeft en dus ook niet zo veel kan verspillen. Overigens vindt de Rekenkamer wel dat het veel beter kan en komt over enige tijd met een nieuw, verdiepend, rapport.
Interessante materie. Ik had indertijd dezelfde reactie op de motie en wel op basis van dezelfde cijfers. Dit kon niet waar zijn en het bleek ook niet waar. Wat ook moet worden opgemerkt is dat de motie maar een beperkte vraag stelt. Hoeveel wordt er verspild met grote ICT projecten bij de overheid? Dat lijkt niet alleen een relevante vraag maar is dat natuurlijk ook. Maar er zijn zoveel andere interessante vragen. Zoals: hoeveel wordt er verspild met grote ICT projecten binnen het bedrijfsleven. Met een loopbaan deels in het bedrijfsleven weet ik: heel veeL! Andere vraag: stel dat we niet meer zouden investeren in ICT (met een bepaald faalpercentage), wat zijn daarvan dan de maatschappelijke kosten?
Maar ja, bij de overheid gaat het om publieke middelen en daar moet je zuinig mee zijn. Helemaal mee eens. Maar laten we dan ook eens goed naar het onderwerp kijken. Elke ICT-er weet dat het meeste geld betreffende ICT helemaal niet zit in ontwikkeling maar in beheer. Een bekende verhouding is 80/20 (ook hier!). Vaak drukken stijgende beheerkosten nieuwe ontwikkelingen budgettair zelfs helemaal weg. Nieuwe vraag dus: hoeveel geld verspilt de overheid op het terrein van het beheer van ICT. Hoe zou het doelmatiger kunnen? Geen mens die het weet, al was het maar omdat ook geen mens weet hoeveel geld de overheid uitgeeft aan het beheer van ICT voorzieningen.
ICT investeringen in nieuwe projecten zijn daarom gemakkelijker om kritische over te zijn. Ze zijn over het algemeen politiek goed zichtbaar, er moet nieuw budget voor komen (met bijbehorende besluitvorming) en je kan meestal vrij goed zien of ze succesvol zijn of niet. Met beheer ligt dat anders.
Politieke aandacht voor de kosten van overheidsICT lijkt daarom erg veel op het “Drunkard’s dilemma”. Op de vraag aan de dronkaard waarom hij die nacht alleen onder de lantarenpalen naar zijn verloren sleutels zoekt, antwoord hij: daar kan ik tenminste wat zien!
Zou iemand het licht aan willen doen betreffende de echte totale kosten van overheidsICT?

