Ik ben een 'externe zakelijke dienstverlener'. Ook wel 'extern adviseur' of kortweg 'externe' genoemd. Na een loopbaan in de publieke sector koos ik voor het nieuwe en onzekere bestaan als 'externe'. En voor meer vrijheid en afwisseling. Ik heb dit nog geen dag betreurd. Ik werk alleen voor non-profit-organisaties, dus voor overheden en maatschappelijke organisaties. Ik ben namelijk verknocht aan de publieke zaak. Altijd al geweest. Ik hou ook van het moeilijkste en meest uitdagende werk. Toenmalig Amsterdams wethouder Harry Groen zei ooit: 'Het is moeilijker om in Amsterdam tien dak- en thuislozen van straat te halen dan om in China 1 miljoen Magnum-ijsjes te verkopen'. En zo is het maar net ...
Ik ken dus beide werelden, want ik heb ook aan de andere kant van de tafel gezeten als opdrachtgever. Dat helpt om de relatie tussen opdrachtgever en 'externe' te begrijpen. Geen overbodige luxe, want `aan beide zijden van de wand, spreekt men van de verkeerde kant', zoals Hauser Orkater ooit zong. Mislukte projecten liggen volgens de ene partij aan slecht opdrachtgeverschap, volgens de andere partij aan die ingehuurde externen. Een zinloze rituele dans natuurlijk die niettemin graag wordt gedanst. Zie ook weer de recente krantenstukjes over mislukte ICT-projecten. Als opdrachtgever had ik een simpel motto : de beste kwaliteit voor een redelijke prijs. De beste kwaliteit is bewezen kwaliteit. Plannen, offertes en intenties zijn mooi, aantoonbare prestaties in het verleden nog beter. En dat moest tegen een redelijke prijs, niet de laagste prijs. Goedkoop is duurkoop mag een tegeltjeswijsheid zijn, maar is me te vaak waar gebleken. U mag de voorbeelden bij me ophalen. En zeker de laatste jaren heeft het te sterk op prijs sturen tot perverse effecten geleid. Denk aan al die onverzekerde zzp-ers die zich gedwongen zien voor afbraakprijzen te werken. Ik lees de pochende succesverhalen over inkoopwinsten met de nodige reserve.
Mijn motto is eigenlijk niet veranderd. Als opdrachtnemer wil ik nog steeds de beste k-waliteit bieden.. voor een redelijke prijs. Niet alleen omdat ik op kwaliteit moet concurreren, maar vooral omdat ik hou van de publieke zaak. Het kan eenvoudigweg niet goed genoeg zijn. Dat is vooral een kwestie van eer en passie en jezelf elke dag weer in de spiegel kunnen kijken. En dus een redelijke prijs, niet de laagste prijs. Want ik ben wel verzekerd en ik investeer ook in mijn eigen kwaliteit. De belangen lopen gelijk. Zeker als opdrachtgever en opdrachtnemer elkaar goed in de ogen kijken en daarover het echte gesprek voeren. Dat is niet evident, omdat de laatste jaren de rol van inkopers, accountants en bureaucraten sterk is toegenomen. Een gordijn, muur, firewall - kiest u maar -tussen beide werelden.
Misschien moet er een keurmerk komen voor excellent inlenende overheidsorganisaties en andere nonprofit- opdrachtgevers. Een keurmerk dat ontheffing geeft van een aantal langwerpige inkoop- en verantwoordingsprocedures en -regels. Beloon excellent opdrachtgeverschap door ontheffing van regels en vermindering van bureaucratie. Geef de bewezen goede opdrachtgever vertrouwen en ruimte. En reserveer het arsenaal aan inkoop- en aanbestedingsregels voor die opdrachtgevers die hun huiswerk niet op orde hebben. Zo kunnen inkopers en auditors zich conc6treren op die plekken waar de zaak niet op orde is. En krijgen de goede practitioners meer ruimte om goed opdrachtgeverschap vorm te geven.
Verschenen in PM, december 2011.
Ga naar het blogoverzicht
