Sinds november pendel ik tussen onze twee bedrijven in Den Haag en mijn meest favoriete fietsroute loopt over het Binnenhof. Zo af en toe fietst Minister Donner me tegemoet, maar deze keer stak de Premier het plein over. Zo maar in het wild. Zonder beveiligers en zelfs de politie auto, die altijd in de hoek geparkeerd staat bij het Torentje, was afwezig. Ik verminderde vaart en bedacht dat dit een uitgelezen kans was om te vragen hoe dat nu zat om Nederland weer terug te geven aan de Nederlanders. ‘Was het een liberaal statement voor minder overheidsbemoeienis of lippendienst?’ Nee dat was afgezaagd. Ik zag het wit van zijn ogen en remde. Mark Rutte maakte een perfecte sliding. ‘ Super, gaan we doen’ , hoorde ik hem enthousiast in zijn mobiele telefoon roepen. Daar ging mijn kans om te weten te komen wat hij vond van de kritische kanttekeningen van de WRR over de ‘iOverheid’.
Onlangs bracht de WRR een belangwekkend rapport uit over hoe de voordelen van de e-overheid om overheidsinformatie maximaal toegankelijk te maken, verworden zijn in het tegendeel. De overheid is een netwerk van uitvoeringsorganisaties en basisadministraties geworden en steeds meer informatie wordt opgeslagen in databestanden. Betaalgedrag, reisverkeer, spijbelende leerlingen, boetes, zoekgedrag op internet, risicojongeren, cameratoezicht op straat en in winkelcentra. De technische mogelijkheden zijn onbeperkt en al die informatie kan worden opgeslagen in databases. De voordelen om elke keer nieuwe informatie toe te voegen en te hergebruiken zijn evident. De slang heeft zichzelf in de staart gebeten. Frauderende burgers opsporen door de bestanden van de Sociale Verzekeringsbank en de Nutsbedrijven te koppelen, het moet mogelijk zijn volgens de Minister van Sociale Zaken.
Kentekenregistratie voor het opsporen van criminelen op weg naar de volgende kraak, het wordt al lang toegepast door de politie. Het zijn fascinerende, technische innovaties, maar de keerzijde is dat niemand zo langzamerhand meer zicht heeft op wat er met al deze gegevens gebeurd. Wie heeft nog de controle over de databestanden van de overheid? Het is een wezenlijke vraag, die door de WRR gesteld wordt.
Elke burger in Nederland moet inmiddels wel zijn eigen risico profiel hebben volgens de voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens, nu hij in 250 tot 500 databanken geregistreerd staat. Jacob Kohnstamm van het CBP is als het om het beschermen van de privacy van burgers gaat, al te lang een roepende in de woestijn. Voor de oprichter van Facebook, Mark Zuckerberg, is privacy een achterhaalde sociale norm. Hoe lang zal het nog duren voordat het CBP als linkse hobby wordt afgevoerd? Tenslotte is via Google alles te vinden. Elk doopceel kan gelicht worden. Niets kan meer verborgen blijven en alles wordt bewaard. In de vorige eeuw maakte je als je negatief in de publiciteit kwam, niet al te veel zorgen. De volgende dag was het oud nieuws en werd de krant gebruikt om vis in verpakken. Op internet verjaren je wandaden nooit. Ook de dingen die je niet aanstaan worden bewaard en dat kan soms minder prettig uitpakken. Dat realiseren jongeren zich vaak te laat, als ze hun facebook pagina’s met liederlijke onzin hebben gevuld. Wissen helpt niet altijd om de pagina’s uit je eigen facebook te verwijderen, want overal kunnen de kopieen weer opduiken. Op internet krijg je levenslang, ook al ben je onschuldig.
