Onder het motto ‘Duurzaam moet je doen!’ wil het kabinet Balkenende IV koploper duurzame bedrijfsvoering worden en een voorbeeld worden voor andere sectoren. Het formuleren van deze uitdaging is een goede stap geweest, het uitvoeren daarvan vraagt om grote daadkracht. Hoe staat het eigenlijk met de duurzame bedrijfsvoeringsambities van het kabinet? Is de overheid al een voorbeeld voor andere sectoren? En werkt de overheid al aan het vergroenen van ICT?
Laten we een paar voorbeelden geven over het energieverbruik van ICT. Wist u dat een datacenter net zo veel energie gebruikt als zo’n 25.000 gezinnen? En dat er alleen al in Amsterdam tientallen datacenters staan? ICT slurpt evenveel energie als de luchtvaart en stoot net zoveel CO2 uit. Het stroomverbruik van de ICT-sector groeit twee keer zo snel als het nationale stroom verbruik. Ook het berichtenverkeer binnen de overheid stijgt explosief. Het gaat om miljarden berichten per jaar en het is van belang eens uit te rekenen hoeveel CO2 uitstoot dat veroorzaakt. Door het toenemende internetgebruik zijn er steeds meer datacenters nodig. Deze zorgen voor een hoge energierekening en zijn een zware belasting voor het milieu.
Hoe duurzaam zijn eigenlijk de producten en diensten van de overheid? Zoals een paspoort of een rijbewijs? Auto’s, lampen, koelkasten en woningen zijn al voorzien van duurzaamheidlabels. De overheid loopt achter op het bedrijfsleven als het gaat om het geven van inzicht in de duurzaamheid van de eigen producten en kan daarom geen voorbeeld zijn voor andere sectoren.
2010 kan het jaar van de doorbraak worden. Het Rijk gaat namelijk als grootste inkoper van Nederland voor 100% duurzaam inkopen. De gemeenten streven naar 75%, provincies en waterschappen naar minimaal 50%. De aandacht zal echter ook uit moeten gaan naar het duurzamer maken van alle voorzieningen die er al zijn, zoals gebouwen en ICT.
Er is nog een andere reden om te geloven in een doorbraak. Een aantal overheidsorganisaties boekt al successen met duurzame bedrijfsvoering. Zo kan op relatief eenvoudige wijze al veel energie worden bespaard, zoals met het wijzigen van de standby-instellingen van PC’s en powermanagement.
De Universiteit van Amsterdam bespaart 40% op het energiegebruik van pc’s door deze in de standby-stand te zetten als een student tien minuten niet op de computer werkt. Met de ruim 1100 pc’s voor de studenten levert dat in totaliteit een aanmerkelijke reductie van de CO2-uitstoot op. Daarnaast is de studiezaal van het Roeterseiland op initiatief van studenten helemaal CO2-neutraal gemaakt, door naast PC Powermanagement ook zonnecollectoren voor de energieopwekking op het dak te plaatsen.
Dit goede voorbeeld verdient brede navolging binnen de gehele overheid. Gezien de ambities van het kabinet moet het toch kunnen lukken om powermanagement in 2010 een groot aantal overheidsorganisaties in te voeren. Met als resultaat een lagere energierekening en minder CO2 uitstoot. Maar er zijn nog meer duurzame bezuinigingen te realiseren.
Tien jaar geleden begon de Facilitaire Dienst van het ministerie van Buitenlandse Zaken met milieumanagement en legde daarmee een sterke basis voor duurzame bedrijfsvoering. Op de website staat: “Met zijn allen hebben we in de afgelopen jaren op het ministerie 42% minder gas, 49.000 kilo minder papier en 5500 kilo minder karton verbruikt dan voorheen. Verder is onze vloerbedekking klimaatneutraal vervangen, eten en drinken we aanzienlijk meer Fair Trade- en ecoproducten en vliegen we zes procent minder”.
Ook de ambassades zijn hard aan de slag gegaan om CO2 neutraal te worden. Het ‘green-team’ van de ambassade in Zuid Afrika meldt de volgende resultaten: minder water- en energieverbruik, 65% organische catering, alle lampen vervangen door led lampen en in één jaar deze investering terugverdiend. Andere ambassades, in Amman en Canberra, zijn volledig op basis van duurzaamheid en klimaatneutraliteit gebouwd.
Andere overheidsorganisaties hebben een duwtje in de rug nodig om op gang te komen. Het kabinet kan dat geven door inzicht te verschaffen in bijvoorbeeld de gerealiseerde CO2 reductie binnen de overheid. In 2005 verscheen de eerste en tevens ook de laatste rapportage Duurzame Bedrijfsvoering Overheid. Hierin staat dat de Tweede Kamer iedere twee jaar wordt geïnformeerd over de voortgang van de duurzame bedrijfsvoering bij de rijksoverheid. Eind 2010, begin 2011 moet dat opnieuw haalbaar zijn, want BZK is bezig met het opzetten van een monitoringsysteem.
Het wordt een zware klus voor het kabinet om de ambities te halen. 2010 kan het jaar van de doorbraak worden. Als het kabinet inzicht geeft in de voortgang kunnen we één keer per jaar vragen: spiegeltje, spiegeltje aan de wand wie is de groenste overheid van het hele land?
De blog is geschreven naar aanleiding van het symposium over Duurzame Bedrijfsvoering op 1 april 2010
Reacties
M. Martens, 12 mei 2010 17:09
Ik ben ook benieuwd naar de uitkomsten van het symposium. De link verwijst naar een niet bestaande pagina:
http://www.hec.nl/home/nieuws/activiteiten/nieuwe-datum-symposium-duurzaam-bestuur-d-/1164
Met vriendelijke groet,
M. Martens
Krispijn Beek, 8 februari 2010 09:47
Hoi Toon,
Leuke bijdrage. Ik ben benieuwd naar de uitkomsten van het symposium.
Volgens mij zijn de meeste overheidsorganisaties inmiddels stevig op stoom. Als je kijkt naar de <a href="http://www.senternovem.nl/duurzaaminkopen/wat_is_duurzaam_inkopen/doelstelling/monitor.asp">monitor duurzaam inkopen</A> kun je dat ook zien. Alleen zijn grote omslagen, zoals duurzaam inkopen, te vergelijken met verandermanagement en vergen ze dus ook tijd om tot volle wasdom te komen. Daarbij is duurzaam net als een gadhet: het altijd meer, beter en sneller :-)
Groet,
Krispijn Beek
facilitator Rijksduurzaamheidsnetwerk & beleidsmedewerker duurzaam ondernemen bij het Ministerie van Economische Zaken
