Vorige week heeft minister Donner de kabinetsreactie op het WRR-rapport iOverheid bekend gemaakt. Wat daarbij opvalt is dat het kabinet haar reactie: ‘visie op de rol van de overheid in de iSamenleving’ noemt. Terwijl het WRR rapport nadrukkelijk de ontwikkelingen binnen de overheid behandelt en in een epiloog wijst op de samenhang met de ontwikkelingen in de samenleving. Wie overigens de maatregelen bekijkt die het kabinet voorstelt ziet toch weer een sterke focus op de overheid zelf.
Het kabinet deelt de analyse van de WRR dat de overheid een informatie overheid (iOverheid) is geworden. Dat vraagt naar de mening van het kabinet niet om nieuwe instituties of veel nieuwe maatregelen. Verinnerlijking van het bewustzijn een iOverheid te zijn en beter gebruiken/versterken van het bestaande afwegingskader voor gegevensbescherming zijn de belangrijkste acties die het kabinet voorstelt.
Het meest concreet zijn de voorstellen om de burger effectieve instrumenten voor het inzage- en correctierecht ter beschikking te stellen. Er wordt een beleidslijn voorgesteld die overheidspartijen noodzaakt om meer gegevens te gaan expliciteren en bekend te maken. Het is de bedoeling dat deze transparantie wordt doorgetrokken naar het “op geleidelijke en beheersbare wijze delen van de gegevens met degene die het aangaat”.
Wat verandert er voor de burger? Dat de overheid op elektronische wijze inzichtelijk zal maken welke gegevens ze van een burger gebruikt en met welke organisaties deze gegevens worden gedeeld. Daar worden ook bewaartermijnen bij vermeld en het zal eenvoudig gemaakt worden om een verzoek tot correctie in te dienen. In principe zullen burgers deze gegevens zelf ook met derden buiten de overheid mogen delen. MijnOverheid.nl is nadrukkelijk in beeld als kanaal, nader onderzoek zal duidelijk moeten maken wat de beste operationalisering is.
Op deze wijze krijgt transparantie van het gegevensgebruik door de overheid een flinke impuls. Dat is belangrijk voor gezonde verhoudingen tussen burger en overheid en stelt een burger inderdaad in staat, zoals het kabinet zegt, zelf actief te participeren en zijn verantwoordelijkheid te nemen. Een heel goede zaak.
Wat betekent dit voor uitvoerders die bezig zijn de bezuinigingen in te vullen, in ketens samen te werken en de dienstverlening te verbeteren en vernieuwen? Dat zal in de praktijk moeten blijken. Het kan zijn dat het werken met basisregistraties en het delen van gegevens ingewikkelder te regelen wordt: doordat er meer en ingewikkelder afwegingen gemaakt moeten worden van redelijk abstracte beginselen. Het kan ook zijn dat het WRR rapport en de kabinetsreactie een impuls geven om tot praktische uitvoeringsvoorschriften en modellen te komen die de privacy beter waarborgen en maatschappelijke doelen dichterbij brengen. Het Expertise Centrum (HEC) zal zich inzetten voor het laatste, en is daarom een project gestart om het door de WRR ontwikkelde afwegingskader te vertalen naar een praktisch model voor verschillende typen overheidsorganisaties.
Ga naar het nieuwsoverzicht
